Alzheimer xəstəliyi nədir?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Alzheimer xəstəliyi yaddaş, düşünmə və davranış funksiyalarını tədricən zəiflədən neyrodegenerativ bir xəstəlikdir. Bu xəstəlik adətən yaş artdıqca ortaya çıxır və zaman keçdikcə insanın gündəlik həyat fəaliyyətlərinə təsir göstərməyə başlayır. Alzheimer zamanı beyində sinir hüceyrələri zədələnir və onların bir-biri ilə əlaqəsi zəifləyir. Nəticədə insanın yaddaşı, qərarvermə qabiliyyəti və məlumatları xatırlamaq bacarığı tədricən azalır. İlk mərhələlərdə bu dəyişikliklər kiçik unutqanlıq kimi görünsə də, zamanla daha nəzərəçarpan hala gəlir və gündəlik həyatın idarə olunmasını çətinləşdirə bilər.
Əlamətlər: Yaddaş və düşüncədə dəyişikliklər
Mütəxəssislər Alzheimer xəstəliyinin bir neçə əsas əlamətini qeyd edirlər:
-
Son hadisələri tez-tez unutmaq
-
Eyni sualı və ya mövzunu təkrar-təkrar soruşmaq
-
Tanış yerlərdə belə istiqaməti itirmək
-
Danışıq zamanı uyğun sözləri tapmaqda çətinlik
-
Qərar verməkdə və gündəlik işləri planlaşdırmaqda çətinlik
Bu əlamətlər zaman keçdikcə güclənə və insanın müstəqil həyat tərzinə təsir göstərə bilər.
Nədən yaranır?
Alzheimer xəstəliyinin dəqiq səbəbi tam müəyyən olunmasa da, mütəxəssislər bir neçə risk faktorunu qeyd edirlər:
-
Yaşın artması
-
Genetik meyillilik
-
Ürək-damar problemləri
-
Sağlam olmayan həyat tərzi
-
Beyin fəaliyyətinin uzun müddət aktiv saxlanmaması
Alzheimer riskini azaltmaq yolları
Mütəxəssislər beynin sağlamlığını qorumaq üçün bəzi tövsiyələr verir:
-
Zehni aktiv saxlamaq: Kitab oxumaq, yeni bacarıqlar öyrənmək və beyin məşqləri etmək.
-
Fiziki aktivlik: Mütəmadi idman beyin qan dövranını yaxşılaşdırır.
-
Sağlam qidalanma: Tərəvəz, meyvə və omeqa-3 ilə zəngin qidalar beyin sağlamlığına müsbət təsir edir.
-
Sosial aktivlik: İnsanlarla ünsiyyət və sosial fəaliyyətlər beyin fəaliyyətini stimullaşdırır.
